{"id":5110,"date":"2026-09-14T07:54:19","date_gmt":"2026-09-14T07:54:19","guid":{"rendered":"https:\/\/ratowacze.pl\/?p=5110"},"modified":"2026-10-24T17:23:41","modified_gmt":"2026-10-24T17:23:41","slug":"rozdzial-xii-nagle-stany-medyczne-czesc-1-zawal-miesnia-sercowego-pierwsza-pomoc-na-najwyzszym-poziomie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ratowacze.pl\/en\/rozdzial-xii-nagle-stany-medyczne-czesc-1-zawal-miesnia-sercowego-pierwsza-pomoc-na-najwyzszym-poziomie\/","title":{"rendered":"Chapter XII \u2013 Medical emergencies \u2013 part 1 \u2013 heart attack"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-uagb-advanced-heading uagb-block-62f88a8b\"><h2 class=\"uagb-heading-text\">czym jest zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego?<\/h2><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego to stan bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia \u017cycia, w kt\u00f3rym dochodzi do ostrego niedokrwienia i stopniowego obumierania cz\u0119\u015bci mi\u0119\u015bnia sercowego. Przyczyn\u0105 jest najcz\u0119\u015bciej nag\u0142e zamkni\u0119cie naczynia wie\u0144cowego przez p\u0119kni\u0119t\u0105 blaszk\u0119 mia\u017cd\u017cycow\u0105 i tworz\u0105c\u0105 si\u0119 w tym miejscu skrzeplin\u0119. Kom\u00f3rki serca pozbawione dop\u0142ywu krwi i tlenu zaczynaj\u0105 obumiera\u0107 ju\u017c po kilkunastu minutach. Ten proces prowadzi do powa\u017cnych zaburze\u0144 pracy serca, a w najgorszym scenariuszu \u2013 do nag\u0142ego zatrzymania kr\u0105\u017cenia. Dlatego im szybciej poszkodowany trafi do szpitala, tym wi\u0119ksza jest szansa na uratowanie jego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-advanced-heading uagb-block-433f71cc\"><h2 class=\"uagb-heading-text\">Jakie s\u0105 objawy zawa\u0142u?<\/h2><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozpoznanie zawa\u0142u opiera si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na obserwacji objaw\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cymi s\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ostry b\u00f3l wie\u0144cowy &#8211; silny, piek\u0105cy b\u00f3l o charakterze ucisku lub uczucie pot\u0119\u017cnego ci\u0119\u017caru w okolicy za mostkiem. <\/li>\n\n\n\n<li>Promieniowanie b\u00f3lu &#8211; b\u00f3l najcz\u0119\u015bciej promieniuje do lewego barku, ramienia, \u017cuchwy, szyi, a cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c w okolic\u0119 mi\u0119dzy\u0142opatkow\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>Nudno\u015bci, cz\u0119sto wymioty.<\/li>\n\n\n\n<li>Duszno\u015b\u0107 i problem ze z\u0142apaniem swobodnego, pe\u0142nego oddechu.<\/li>\n\n\n\n<li>Zimne poty<\/li>\n\n\n\n<li>Blado\u015b\u0107 sk\u00f3ry i skrajne os\u0142abienie organizmu.<\/li>\n\n\n\n<li>Uczucie silnego l\u0119ku i niepokoju<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wa\u017cne! <\/strong>Zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego mo\u017ce objawi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w spos\u00f3b nietypowy w postaci silnego b\u00f3lu w nadbrzuszu (cz\u0119sto mylonego z zatruciem pokarmowym), nag\u0142ego, skrajnego przem\u0119czenia lub niewyja\u015bnionego omdlenia.  Statystycznie opisane objawy najcz\u0119\u015bciej dotycz\u0105 kobiet, os\u00f3b starszych oraz chorych na cukrzyc\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-image uagb-block-72b147c7 wp-block-uagb-image--layout-default wp-block-uagb-image--effect-static wp-block-uagb-image--align-none\"><figure class=\"wp-block-uagb-image__figure\"><a data-sn-ta=\"1\" class=\"\" href=\"https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/rozdzial-xii-nagle-stany-medyczne-czesc-1-zawal-miesnia.png\" target=\"\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/rozdzial-xii-nagle-stany-medyczne-czesc-1-zawal-miesnia-988x1024.png\" alt=\"Zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego\" class=\"uag-image-5343\" width=\"550\" height=\"400\" title=\"25\" loading=\"lazy\" role=\"img\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-advanced-heading uagb-block-a7dba525\"><h2 class=\"uagb-heading-text\">Jak udzieli\u0107 pierwszej pomocy poszkodowanemu z objawami zawa\u0142u?<\/h2><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poszkodowany, u kt\u00f3rego wyst\u0119puj\u0105 objawy zawa\u0142u serca, b\u0119dzie najprawdopodobniej skrajnie zdenerwowany i przera\u017cony. Stres i panika powoduj\u0105 wyrzut adrenaliny, co z kolei przyspiesza t\u0119tno i drastycznie zwi\u0119ksza zapotrzebowanie serca na tlen. Twoim priorytetem jest pozostanie z poszkodowanym i uspokojenie go.<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Zadzwo\u0144 pod numer alarmowy 112 natychmiast po rozpoznaniu niepokoj\u0105cych objaw\u00f3w. Po\u0142\u0105czenie wykonaj poza zasi\u0119giem s\u0142uchu poszkodowanego, aby nie pot\u0119gowa\u0107 jego stresu i l\u0119ku \u2013 to dodatkowo obci\u0105\u017ca serce. Pami\u0119taj jednak by oddali\u0107 si\u0119 tylko na tyle, by poszkodowany nie s\u0142ysza\u0142 rozmowy, ale ca\u0142y czas miej go w zasi\u0119gu wzroku.<\/li>\n\n\n\n<li>U\u0142\u00f3\u017c poszkodowanego w wygodnej, bezpiecznej pozycji \u2013 najlepiej p\u00f3\u0142siedz\u0105cej z podpartymi plecami, g\u0142ow\u0105 oraz lekko ugi\u0119tymi kolanami. Taka pozycja zmniejsza powr\u00f3t \u017cylny krwi, odci\u0105\u017caj\u0105c w ten spos\u00f3b prac\u0119 serca i u\u0142atwiaj\u0105c poszkodowanemu oddychanie.<\/li>\n\n\n\n<li>Zapewnij poszkodowanemu spok\u00f3j i stanowczo odrad\u017a wykonywania jakichkolwiek czynno\u015bci lub aktywno\u015bci fizycznej. Niedotlenione serce pracuje w tym momencie na skraju wydolno\u015bci \u2013 nale\u017cy wyeliminowa\u0107 ka\u017cdy wysi\u0142ek fizyczny, aby go dodatkowo nie obci\u0105\u017ca\u0107 i nie przyspiesza\u0107 t\u0119tna poszkodowanego.<\/li>\n\n\n\n<li> Zapewnij poszkodowanemu ci\u0105g\u0142y dop\u0142yw \u015bwie\u017cego powietrza. Otw\u00f3rz okno, rozepnij ko\u0142nierzyk koszuli, poluzuj krawat czy pasek od spodni.<\/li>\n\n\n\n<li>Przeprowad\u017a kr\u00f3tki wywiad (schemat SAMPLE &#8211; rozwini\u0119cie schematu i pe\u0142ne wyja\u015bnienie znajdziesz w tre\u015bci artyku\u0142u pod linkiem &#8211; <a href=\"https:\/\/ratowacze.pl\/en\/ocena-stanu-poszkodowanego-pierwsza-pomoc\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Chapter V \u2013 Assessing the casualty<\/a>). Zapytaj, czy poszkodowany leczy si\u0119 kardiologicznie. Je\u015bli ma przy sobie w\u0142asne leki zalecone przez lekarza (np. nitrogliceryn\u0119 pod j\u0119zyk), mo\u017cesz mu je poda\u0107. Zapytaj czy ma alergi\u0119 na kwas acetylosalicylowy (aspiryn\u0119). Je\u015bli poszkodowany nie jest uczulony, nie ma czynnej choroby wrzodowej i nie krwawi, zach\u0119\u0107 go do jak najszybszego za\u017cycia 150 \u2013 500 mg aspiryny. <strong>PROTIP:<\/strong> Aspiryn\u0119 nale\u017cy dok\u0142adnie pogry\u017a\u0107 przed po\u0142kni\u0119ciem. Rozgryziona aspiryna b\u0142yskawicznie wch\u0142ania si\u0119 przez b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 w jamie ustnej, dzia\u0142aj\u0105c przeciwzakrzepowo i hamuje powi\u0119kszanie si\u0119 skrzepliny w naczyniu.<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u015bli masz mo\u017cliwo\u015b\u0107, popro\u015b \u015bwiadka zdarzenia lub cz\u0142onka rodziny o zlokalizowanie i przyniesienie najbli\u017cej znajduj\u0105cego si\u0119 defibrylatora AED. W razie potrzeby b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 szybko go u\u017cy\u0107, jeszcze zanim przyjedzie pogotowie.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-image uagb-block-dd1dd6cb wp-block-uagb-image--layout-default wp-block-uagb-image--effect-static wp-block-uagb-image--align-none\"><figure class=\"wp-block-uagb-image__figure\"><a data-sn-ta=\"1\" class=\"\" href=\"https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Pierwsza-pomoc-zawal-serca.jpg\" target=\"\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Pierwsza-pomoc-zawal-serca-1024x1024.jpg\" alt=\"Pierwsza pomoc przy zawale serca \u2013 ilustracja\" class=\"uag-image-5148\" width=\"491\" height=\"491\" title=\"Pierwsza pomoc - zawa\u0142 serca\" loading=\"lazy\" role=\"img\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-advanced-heading uagb-block-020528d6\"><h2 class=\"uagb-heading-text\">na bie\u017c\u0105co sprawdzaj stan poszkodowanego <\/h2><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Udzielaj\u0105c pomocy poszkodowanemu, u kt\u00f3rego podejrzewasz zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego, wa\u017cne jest zachowanie spokoju oraz stanowczo\u015bci. Poszkodowani niezwykle cz\u0119sto bagatelizuj\u0105 swoje objawy, wpadaj\u0105c w tzw. faz\u0119 zaprzeczania (\u201eto tylko zgaga\u201d, \u201ezjad\u0142em co\u015b ci\u0119\u017ckiego\u201d, \u201eprzejdzie mi, nie r\u00f3bcie problemu\u201d). Je\u015bli tylko rozpoznasz niepokoj\u0105ce symptomy, niezw\u0142ocznie zadzwo\u0144 pod numer alarmowy 112 i wezwij pogotowie. Bardzo istotne jest by\u015b zachowa\u0142 stanowczo\u015b\u0107 oraz spok\u00f3j. Taka postawa udziela si\u0119 poszkodowanemu, obni\u017caj\u0105c jego stres i l\u0119k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pami\u0119taj, \u017ce stan poszkodowanego jest skrajnie dynamiczny i mo\u017ce ulec pogorszeniu w ka\u017cdej chwili. Zawa\u0142 bardzo cz\u0119sto prowadzi do gro\u017anych zaburze\u0144 rytmu serca (np. migotania kom\u00f3r), a w konsekwencji do nag\u0142ego zatrzymania kr\u0105\u017cenia. Po wdro\u017ceniu pierwszej pomocy Twoim najwa\u017cniejszym obowi\u0105zkiem jest ci\u0105g\u0142a obecno\u015b\u0107 przy poszkodowanym. Na bie\u017c\u0105co kontroluj jego przytomno\u015b\u0107 i oddech. Je\u015bli w kt\u00f3rymkolwiek momencie poszkodowany straci przytomno\u015b\u0107 i przestanie prawid\u0142owo oddycha\u0107, natychmiast u\u0142\u00f3\u017c go na p\u0142askim, twardym pod\u0142o\u017cu, zadzwo\u0144 ponownie na 112 (je\u015bli karetki jeszcze nie ma) i rozpocznij resuscytacj\u0119 (RKO), wykorzystuj\u0105c przygotowane wcze\u015bniej AED.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odwied\u017a nasze Social Media i dowiedz si\u0119 wi\u0119cej:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ratowacze\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Facebook Ratowaczy<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>czym jest zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego? Zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego to stan bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia \u017cycia, w kt\u00f3rym dochodzi do ostrego niedokrwienia i stopniowego obumierania cz\u0119\u015bci mi\u0119\u015bnia sercowego. Przyczyn\u0105 jest najcz\u0119\u015bciej nag\u0142e zamkni\u0119cie naczynia wie\u0144cowego przez p\u0119kni\u0119t\u0105 blaszk\u0119 mia\u017cd\u017cycow\u0105 i tworz\u0105c\u0105 si\u0119 w tym miejscu skrzeplin\u0119. Kom\u00f3rki serca pozbawione dop\u0142ywu krwi i tlenu zaczynaj\u0105 obumiera\u0107 ju\u017c po kilkunastu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":5148,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[31],"tags":[597,2685,583,2687,2681,2683],"class_list":["post-5110","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poradnik-ratowaczy","tag-aed","tag-objawy-zawalu","tag-pierwsza-pomoc","tag-sample","tag-zawal","tag-zawal-miesnia-sercowego"],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Pierwsza-pomoc-zawal-serca.jpg",2048,2048,false],"thumbnail":["https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Pierwsza-pomoc-zawal-serca-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Pierwsza-pomoc-zawal-serca-300x300.jpg",300,300,true],"medium_large":["https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Pierwsza-pomoc-zawal-serca-768x768.jpg",768,768,true],"large":["https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Pierwsza-pomoc-zawal-serca-1024x1024.jpg",1024,1024,true],"1536x1536":["https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Pierwsza-pomoc-zawal-serca-1536x1536.jpg",1536,1536,true],"2048x2048":["https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Pierwsza-pomoc-zawal-serca.jpg",2048,2048,false],"trp-custom-language-flag":["https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Pierwsza-pomoc-zawal-serca.jpg",12,12,false],"woocommerce_thumbnail":["https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Pierwsza-pomoc-zawal-serca-300x300.jpg",300,300,true],"woocommerce_single":["https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Pierwsza-pomoc-zawal-serca-600x600.jpg",600,600,true],"woocommerce_gallery_thumbnail":["https:\/\/ratowacze.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Pierwsza-pomoc-zawal-serca-100x100.jpg",100,100,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Iza","author_link":"https:\/\/ratowacze.pl\/en\/author\/i-nideckaratowacze-pl\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"czym jest zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego? Zawa\u0142 mi\u0119\u015bnia sercowego to stan bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia \u017cycia, w kt\u00f3rym dochodzi do ostrego niedokrwienia i stopniowego obumierania cz\u0119\u015bci mi\u0119\u015bnia sercowego. Przyczyn\u0105 jest najcz\u0119\u015bciej nag\u0142e zamkni\u0119cie naczynia wie\u0144cowego przez p\u0119kni\u0119t\u0105 blaszk\u0119 mia\u017cd\u017cycow\u0105 i tworz\u0105c\u0105 si\u0119 w tym miejscu skrzeplin\u0119. Kom\u00f3rki serca pozbawione dop\u0142ywu krwi i tlenu zaczynaj\u0105 obumiera\u0107 ju\u017c po kilkunastu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ratowacze.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ratowacze.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ratowacze.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ratowacze.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ratowacze.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5110"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/ratowacze.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5888,"href":"https:\/\/ratowacze.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5110\/revisions\/5888"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ratowacze.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5148"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ratowacze.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ratowacze.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ratowacze.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}