Co może ci zagrażać na miejscu zdarzenia?
Jeśli jesteś świadkiem zdarzenia, Twoim najwyższym priorytetem jest dbanie o własne bezpieczeństwo, jeśli o nim zapomnisz możesz szybko stać się kolejnym poszkodowanym i w konsekwencji – potrzebować pomocy, co utrudni służbom akcję ratunkową. Zanim podejdziesz do poszkodowanego oceń bezpieczeństwo – rozejrzyj się dookoła, oceń czy nic Ci nie zagraża. Zwróć uwagę na czynniki, które mogą stanowić dla Ciebie niebezpieczeństwo: ruchliwa ulica i nadjeżdżające pojazdy, rozprzestrzeniający się pożar i rozległe zadymienie, zerwane linie energetyczne, wiszące przewody, agresywne osoby trzecie lub zwierzęta. To tylko kilka przykładów zagrożeń, które warto zweryfikować przed przystąpieniem do udzielania pomocy poszkodowanemu.
zastanów się nad mechanizmem zdarzenia
Na podstawie obserwacji otoczenia zastanów się również jaki mógł być mechanizm zdarzenia. Zwróć uwagę na:
- wyczuwalny zapach gazu lub dymu wskazujący na możliwy pożar lub wyciek,
- ograniczoną przestrzeń (np. piwnica, niewielkie/ciasne pomieszczenia) – tlenek węgla i inne gazy są bezwonne i mogą Cię obezwładnić, zanim zauważysz zagrożenie,
- niestabilne konstrukcje (uszkodzone rusztowanie, zawalona ściana).
Jeśli podejrzewasz zagrożenie, którego nie jesteś w stanie samodzielnie ocenić lub wyeliminować (pożar, gazy, prąd, niestabilna konstrukcja, głęboka woda) – nie wchodź w strefę zagrożenia. Zadzwoń po służby ratunkowe i czekaj na przybycie ratowników wyposażonych w odpowiedni sprzęt. Działanie bez odpowiednich narządzi i przygotowania zwykle zwiększa liczbę poszkodowanych.
Zapamiętaj akronim ZUPA:
- Zatrzymaj się – zanim zaczniesz działać i oceń sytuację,
- Uspokój się – opanuj emocje,
- Pomyśl/Planuj/Przewiduj,
- Adekwatnie reaguj – mając pełny obraz sytuacji i plan.
To cztery kroki, które pozwolą Ci zachować spokój i działać skutecznie w sytuacji kryzysowej.
zabezpiecz siebie oraz miejsce zdarzenia
Jeśli jesteś świadkiem wypadku drogowego, zanim podejdziesz do poszkodowanego – odpowiednio zabezpiecz miejsce zdarzenia, aby zapobiec kolejnej kolizji. Włącz światła awaryjne swojego pojazdu i ustaw trójkąt ostrzegawczy w bezpiecznej odległości. Jeśli masz przy sobie kamizelkę odblaskową – załóż ją. Dopiero po zabezpieczeniu siebie oraz odpowiednim oznaczeniu miejsca zdarzenia, możesz przystąpić do udzielania pierwszej pomocy poszkodowanemu.
Protip: Twoje bezpieczeństwo to też ochrona przed ew. zakażeniem, a jako że w pierwszej pomocy najbardziej narażone są nasze dłonie, którymi dotykamy poszkodowanego to dobrze mieć przy sobie kilka par rękawiczek, które ochronią Cię w razie ryzyka kontaktu z krwią i/lub płynami ustrojowymi poszkodowanego.
kiedy ewakuacja poszkodowanego jest konieczna?
Ewakuacja poszkodowanego z miejsca zagrożenia jest uzasadniona wyłącznie wtedy, gdy pozostawienie go tam może zagrozić jego życiu – czy to ze względu na jego stan, czy na zagrożenie panujące w otoczeniu. Do takich sytuacji należą m.in.:
- Masywny krwotok
- Brak oddechu, nagłe zatrzymanie krążenia
- Bezpośrednie zagrożnie wybuchem/pożarem/innym czynnikiem
Pamiętaj! Podejmuj ewakuację tylko wtedy, gdy Twoje siły i warunki z którymi się mierzysz na to pozwalają. W miarę możliwości chroń głowę i kręgosłup poszkodowanego. Jeśli w pobliżu są inne osoby, poproś je o pomoc – ewakuacja w kilka osób jest bezpieczniejsza i skuteczniejsza.
