Jak gmina może sfinansować szkolenia z pierwszej pomocy z Programu OLiOC?

Od 2025 roku gminy, powiaty i województwa mogą sięgać po środki z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (Program OLiOC). Program finansuje nie tylko schrony, sprzęt i łączność – także edukację mieszkańców. Szkolenia z pierwszej pomocy z Programu OLiOC są jedną z form, w jakich samorząd może przygotować mieszkańców, pracowników urzędu czy strażaków ochotników do działania w sytuacji zagrożenia. W tym wpisie wyjaśniamy, co przewiduje program, jak wygląda finansowanie i na co zwrócić uwagę przy wyborze szkolenia.

Czym jest Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej?

Podstawą programu jest ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, która obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. Na jej podstawie Rada Ministrów przyjęła Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026. Wśród jego celów wymieniono wprost przygotowanie obywateli „do udzielania pierwszej pomocy i innych działań pomocowych w sytuacjach wystąpienia zagrożeń”.

Program dzieli zadania na obszary. Szkolenia mieszczą się w Obszarze 4 „Edukacja, szkolenia oraz baza i zaplecze szkoleniowe”. Według programu nacisk ma być położony na „naukę umiejętności udzielania pierwszej pomocy, przetrwania i samoochrony” – w szkołach, uczelniach, jednostkach samorządowych, przedsiębiorstwach i społecznościach lokalnych.

Jakie szkolenia z pierwszej pomocy przewiduje program?

W Obszarze 4 programu na lata 2025–2026 znajdziemy m.in.:

• Szkolenia i pokazy dla ogółu ludności w zakresie prawidłowego zachowania się w sytuacji zagrożenia.
• Kształcenie młodzieży w zakresie udzielania pierwszej pomocy.
• Szkolenia personelu ratowniczego w zakresie udzielania pierwszej pomocy.
• Szkolenia personelu podmiotów ochrony ludności, w tym z kwalifikowanej pierwszej pomocy.

Wśród podmiotów realizujących zadania edukacyjne program wymienia jednostki samorządu terytorialnego. Projekt kolejnego programu, na lata 2027–2031, w Obszarze 6 „Edukacja i szkolenia” wprost przewiduje „organizowanie szkoleń z pierwszej pomocy”, a jako zadanie priorytetowe wskazuje działalność edukacyjną, w szczególności dla osób poniżej 18. roku życia.

Zmiany w programie od 30 października 2026 r. – nie tylko schrony

W 2026 r. środki z programu były sztywno podzielone między obszary, a w centrum uwagi były obiekty zbiorowej ochrony – schrony i miejsca doraźnego schronienia. W praktyce okazało się, że te pieniądze wydawane są zbyt wolno. Jak wskazało MSWiA w uzasadnieniu zmian, najwięcej trudności i najniższą dynamikę wydatków odnotowano właśnie w obszarze obiektów zbiorowej ochrony, co wynika z długotrwałych zamówień publicznych i procesów inwestycyjno-budowlanych.

Dlatego Rada Ministrów znowelizowała uchwałę w sprawie Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026. Zmiany weszły w życie 30 października 2026 r. i wprowadzają bardziej elastyczne zasady wydatkowania środków:

• Środki można przenosić między sześcioma obszarami programu – łączna suma przeniesień, z wyjątkiem przeniesień z obszaru 1 (obiekty zbiorowej ochrony) do obszaru 2 (zabezpieczenie logistyczne), może wynosić nie więcej niż 15% środków.
• Część pieniędzy przeznaczonych m.in. na schrony można skierować na edukację, szkolenia oraz bazę i zaplecze szkoleniowe, a także na sprzęt i wyposażenie.
• Bardziej elastycznie można wydawać środki także w obrębie samego obszaru „Edukacja, szkolenia oraz baza i zaplecze szkoleniowe”.
• Łączny limit środków na realizację programu się nie zmienia.

Dla samorządu oznacza to, że środki, których nie udało się wydać na schrony, mogą sfinansować m.in. szkolenia z pierwszej pomocy i zakup sprzętu. Szczegóły – w tym to, czy i jak można jeszcze przesunąć środki w Twojej jednostce – warto sprawdzić w urzędzie wojewódzkim.

Jak samorząd może sfinansować szkolenie – krok po kroku

Jednostki samorządu terytorialnego otrzymują środki z Programu OLiOC jako dotację celową z budżetu państwa. Nabór prowadzi wojewoda, a limit dla gminy czy powiatu zależy od liczby mieszkańców. Zasady i terminy różnią się między województwami – np. w Wielkopolsce nabór na 2026 r. ogłoszono pismem wojewody z 20 stycznia 2026 r. Najczęściej wygląda to tak:

1. Sprawdź ogłoszenie naboru w swoim urzędzie wojewódzkim – limit dla jednostki i obszary, w których można zgłaszać zadania.
2. Zaplanuj zadanie w obszarze edukacji i szkoleń: kogo chcesz przeszkolić, ile osób i ile grup.
3. Przygotuj wniosek – do tego przyda się program szkolenia i wycena.
4. Po przyznaniu dotacji wybierz wykonawcę zgodnie z zasadami zamówień obowiązującymi w Twojej jednostce.
5. Po szkoleniu rozlicz zadanie na podstawie dokumentacji szkolenia.

Ważne: o tym, czy konkretne zadanie zostanie sfinansowane, decyduje wojewoda w ramach naboru. Program i wycenę warto więc przygotować pod konkretny wniosek – dla samorządów robimy to na stronie szkolenie z pierwszej pomocy OLiOC dla gmin i powiatów.

Pierwsza pomoc to także sprzęt: AED i zestawy STOP KRWOTOK

Program OLiOC przewiduje również doposażenie w sprzęt do udzielania pierwszej pomocy, a samorządy kupują z niego m.in. defibrylatory AED – np. w ramach Obszaru II „Zabezpieczenie logistyczne i zapewnienie ciągłości dostaw”, dział „Uzupełnienie zasobów”. Szkolenie i sprzęt najlepiej planować razem: przeszkoleni mieszkańcy i pracownicy wiedzą, gdzie jest defibrylator i jak go użyć.

Obok AED warto pomyśleć o zestawach do tamowania masywnych krwotoków. W artykule Apteczka gotowa na masywny krwotok pisaliśmy, że takie zestawy powinny być równie powszechnie dostępne jak defibrylatory – i mogą znaleźć się w tych samych szafkach, w których montuje się AED. Na naszym szkoleniu BLS & AED ćwiczymy zarówno resuscytację z użyciem defibrylatora, jak i tamowanie krwotoków opaską uciskową i opatrunkiem indywidualnym.

Szkolenie z pierwszej pomocy dla samorządów – jak to robimy?

Dla gmin, starostw, szkół i jednostek OSP prowadzimy szkolenie BLS & AED – podstawy pierwszej pomocy: 6–8 godzin szkoleniowych praktyki na fantomach i trenażerach, w grupach do 20 osób (powyżej 12 Uczestników szkolenie zawsze prowadzi min. dwóch Instruktorów). W programie są m.in. resuscytacja z użyciem AED, tamowanie masywnych krwotoków, opatrywanie urazów i postępowanie w stanach nagłych, zgodnie z aktualnymi rekomendacjami Europejskiej Rady Resuscytacji. Każdy Uczestnik otrzymuje imienny certyfikat.

Uczestnicy szkoleń mogą też otrzymać od nas poradniki z materiałami szkoleniowymi – dzięki temu na sali skupiamy się na praktyce, a teorię zabierają do domu. Więcej o tym piszemy we wpisie Praktyka na miejscu, teoria na wynos.

Szkolenia w ramach programu organizujemy w całej Polsce, w miejscu wskazanym przez Zamawiającego – w urzędzie, szkole, remizie czy domu kultury. Przyjeżdżamy z kompletem sprzętu: fantomami, defibrylatorami szkoleniowymi i opatrunkami.