Nadeszło lato. Dni ścigają się o osiągnięcie jak najwyższego poziomu słupka temperatury, jakby chciały przekonać nas, że tak, to już ta pora – „Natychmiast proszę wyjąć cienkie, przewiewne ubrania, słomiane kapelusze, okulary przeciwsłoneczne i kremy z filtrem!”.
W coraz gorętsze dni nasze ciało instynktownie dąży do schłodzenia — i nie bez powodu. Przygotowaliśmy kolejny odcinek Poradnika Ratowaczy, w którym podpowiadamy jak najlepiej zachować się w czasie upałów. Poniżej zamieściliśmy garść dobrych rad wraz z wyjaśnieniem, dlaczego warto się do nich stosować:
- Na bieżąco sprawdzaj prognozy pogody w Twojej lokalizacji oraz alerty przekazywane przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa.
- Dostosuj ubranie do warunków pogody – wybieraj jasne, przewiewne ubrania z naturalnych tkanin — bawełna i len, które pozwalają skórze oddychać. Nie zapominaj o nakryciu głowy – chroni ją przed bezpośrednim działaniem słońca.
- Nawadniaj się regularnie – jeśli planujesz dłuższy pobyt poza domem, zabierz ze sobą wodę i pij małymi porcjami przez cały dzień – nie czekaj aż poczujesz pragnienie, bo to sygnał że organizm jest już lekko odwodniony.
- Unikaj ciężkostrawnych posiłków i używek – tłuste, ciężkostrawne dania obciążają organizm i utrudniają mu radzenie sobie z upałem. To samo dotyczy m.in. kawy i alkoholu – mają działanie moczopędne i nasilają odwodnienie.
- Staraj się spożywać lekkie posiłki, bazujące na owocach i warzywach, które dostarczają organizmowi niezbędnych składników mineralnych i witamin.
- Jedz mniejsze porcje, częściej – mniejsze posiłki spożywane częściej są lżejsze dla organizmu niż jeden obfity posiłek i pomagają utrzymać stabilny poziom energii w trakcie upalnego dnia.
- Unikaj słońca w godzinach szczytu – staraj się ograniczyć aktywność na zewnątrz między godzinami 11:00 a 16:00, gdy promieniowanie słoneczne jest najsilniejsze. Jeśli musisz wyjść, rób regularne przerwy, szukaj cienia, pomieszczeń klimatyzowanych i chłodnych.
- Stosuj krem z filtrem – oparzenia słoneczne utrudniają organizmowi regulację temperatury ciała. Nakładaj krem z filtrem SPF minimum 30 i powtarzaj aplikację co 2 godziny, zwłaszcza po kąpieli.
- Zachowaj szczególną ostrożność wobec dzieci i seniorów – dzieci i osoby starsze słabiej regulują temperaturę ciała i są bardziej narażone na przegrzanie. Pilnuj, by regularnie piły wodę, nawet jeśli nie zgłaszają pragnienia.
- Nigdy nie zostawiaj nikogo w nagrzanym samochodzie – temperatura w zaparkowanym aucie w trakcie upałów, nawet w cieniu, może wzrosnąć o kilkanaście stopni w bardzo krótkim czasie.
- Schładzaj ciało – chłodny prysznic, mokry ręcznik na karku lub nadgarstkach pomagają szybciej obniżyć temperaturę ciała.
- Odpowiednio planuj wysiłek fizyczny – jeśli trenujesz lub pracujesz fizycznie na zewnątrz, przenieś aktywność na wczesny poranek lub wieczór, gdy temperatura jest niższa. Rób częste przerwy i odpoczywaj w cieniu.
- Wietrz i zaciemniaj pomieszczenia – wietrz mieszkanie wcześnie rano, najlepiej do godziny 8:00, oraz późnym wieczorem, gdy powietrze jest chłodniejsze. Później zasłoń i zamknij okna, by nie wpuszczać do środka rozgrzanego powietrza.
- Jeśli korzystasz z wentylatora, włączaj go przy otwartym oknie wczesnym rankiem lub późnym wieczorem, gdy powietrze jest chłodniejsze. W zamkniętym pomieszczeniu wentylator daje jedynie złudne uczucie chłodu — w rzeczywistości tylko rozprowadza gorące powietrze.
- Zwracaj uwagę na objawy przegrzania u siebie i innych – zawroty i bóle głowy, osłabienie, nudności, silne pragnienie czy skurcze mięśni mogą być pierwszymi sygnałami przegrzania organizmu — nie ignoruj ich i odpowiednio reaguj.
Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy przegrzania u osób w Twoim otoczeniu (np. podwyższona temperatura ciała, splątanie, pobudzenie, dezorientacja, drgawki lub brak reakcji), natychmiast zadzwoń pod numer alarmowy 112 i poinformuj dyspozytora o sytuacji. Do czasu przyjazdu pomocy, przenieś poszkodowanego w chłodne, zacienione miejsce (o ile to możliwe) i zastosuj techniki chłodzenia — usuń nadmiar odzieży, zastosuj zimny okład lub mokry ręcznik, użyj wentylatora lub zimnego prysznica.
