Chapter X – Choking

Choking and coughing on something are two seemingly similar conditions that are actually separated by a very thin but crucial line: whether the airway is open. In one case it is enough to encourage coughing; in the other, without your immediate reaction, the casualty may lose consciousness within tens of seconds. See what the difference is and how to respond correctly.

Zadławienie to stan bezpośredniego zagrożenia życia, w którym ciało obce (np. kęs jedzenia, mała zabawka) blokuje drogi oddechowe poszkodowanego, uniemożliwiając mu oddychanie. Najczęściej dochodzi do niego w prozaicznych sytuacjach – podczas szybkiego jedzenia, gdy rozmowa lub śmiech zakłócają połykanie, a u najmłodszych podczas zabawy drobnymi elementami, które bardzo często trafiają do ust. Twoje działanie musi być natychmiastowe i uzależnione od tego, z jakim rodzajem niedrożności masz do czynienia.

W przypadku lekkiej niedrożności (zakrztuszenie) poszkodowany jest w stanie oddychać, a jego kaszel jest silny i skuteczny. W takiej sytuacji zachęcaj go do aktywnego kaszlu i uważnie obserwuj jego stan.

W przypadku ciężkiej niedrożności (zadławienie) poszkodowany nie jest w stanie zaczerpnąć powietrza, jego kaszel staje się bezgłośny (nieskuteczny), a skóra może zacząć sinieć. Wymaga to Twojej natychmiastowej reakcji. Jak najszybciej wezwij pogotowie ratunkowe (112) lub wskaż konkretną osobę z otoczenia, która wykona telefon i wezwie pomoc.

Nigdy nie próbuj usuwać ciała obcego z jamy ustnej „na ślepo”. Możesz je usunąć wyłącznie wtedy, gdy jest wyraźnie widoczne i łatwe do wyciągnięcia.

• Stań za poszkodowanym i obejmij go jedną ręką w okolicy bioder.
• Pochyl go mocno do przodu (dzięki temu grawitacja pomoże usunąć ciało obce).
• Wykonaj do 5 energicznych uderzeń nadgarstkiem drugiej dłoni w okolicę między łopatkami.
• Jeśli uderzenia w plecy są nieskuteczne, stań za poszkodowanym i obejmij go obiema rękami w pasie. Pochyl go do przodu.
• Zaciśnij jedną rękę w pięść i umieść ją między pępkiem a dolnym brzegiem klatki piersiowej poszkodowanego.
• Obejmij zaciśniętą pięść drugą dłonią i wykonaj gwałtowne pociągnięcie do siebie i do góry. Wykonaj do 5 takich uciśnięć nadbrzusza.
• Jeśli ciało obce nadal zalega w drogach oddechowych, kontynuuj naprzemiennie 5 uderzeń w plecy i 5 uciśnięć nadbrzusza.

Dlaczego stosuje się powyżej opisane rękoczyny w przypadku zadławień? Uderzenia w okolicę międzyłopatkową oraz uciśnięcia nadbrzusza mają za zadanie wywołać nagły i gwałtowny wzrost ciśnienia w drogach oddechowych. Działają jak mechaniczny, sztuczny kaszel, który z dużą siłą wypycha zablokowane ciało obce na zewnątrz.

Ważne: U kobiet w zaawansowanej ciąży oraz u osób otyłych nie uciskaj nadbrzusza. Zamiast tego obejmij klatkę piersiową i wykonuj uciśnięcia w dolnej połowie mostka.

• Usiądź i połóż niemowlę twarzą w dół na swoim przedramieniu, opierając je na swoim udzie.
• Podtrzymuj głowę i żuchwę dziecka dłonią (uważając, by nie uciskać miękkich tkanek szyi) tak, aby głowa znajdowała się niżej niż klatka piersiowa.
• Wykonaj do 5 energicznych uderzeń nasadą drugiej dłoni w okolicę między łopatkami.
• Jeśli to nie pomoże, obróć niemowlę na plecy i połóż je na swoich kolanach.
• Wykorzystaj technikę uciskania dwoma kciukami – obejmij dłońmi klatkę piersiową dziecka i uciskaj mostek (podobnie jak w resuscytacji, ale wolniej i z nieco większą siłą). Wykonaj do 5 uciśnięć klatki piersiowej.
• Kontynuuj naprzemiennie 5 uderzeń w plecy i 5 uciśnięć klatki piersiowej. Przerwij, gdy tylko dziecko zacznie głośno płakać lub oddychać.

Jeśli osoba u której doszło do zadławienia straci przytomność jak najszybciej ułóż ją na twardym podłożu. Jeśli wcześniej nie wezwałeś pogotowia ratunkowego, wykonaj telefon i natychmiast rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO). U niemowląt i dzieci RKO rozpocznij od podania 5 wdechów ratowniczych.

Protip: Jeśli wszystkie wymienione wyżej techniki udrażniania dróg oddechowych okażą się nieskuteczne lub niemożliwe do wykonania (np. osoba zadławiona jest sama i nikt nie może jej pomóc), możliwe jest udzielenie pomocy z wykorzystaniem urządzeń ssących do usuwania ciał obcych w przypadku zadławienia, jak np. LifeVac. Działają poprzez umieszczenie maski twarzowej na twarzy poszkodowanego i pociągnięcie za rączkę tłoka z zastawką jednokierunkową. Wytworzone podciśnienie z wysoką skutecznością usuwa ciało obce zalegające w drogach oddechowych.

Urządzeniu LifeVac i jego skuteczności poświęciliśmy osobny wpis w Social Mediach, który znajdziesz pod linkiem:

Jak poradzić sobie z zadławieniem? Mamy genialne rozwiązanie!

Urządzenie jest dostępne w naszym sklepie internetowym wraz z pełnym opisem i instrukcją obsługi:

LifeVac – urządzenie do udrażeniania dróg oddechowych

Pamiętaj! Nawet jeśli udało Ci się usunąć ciało obce i poszkodowany czuje się dobrze, każda osoba, u której zastosowano uciśnięcia nadbrzusza (lub mocne uciśnięcia klatki piersiowej u niemowląt), powinna zostać zbadana przez lekarza. Uciśnięcia te generują ogromną siłę i mogą powodować poważne, wewnętrzne obrażenia narządów. Niezbędna jest również kontrola, czy fragmenty ciała obcego nie pozostały w drogach oddechowych.